السيد علي الحسيني الميلاني

40

جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى)

الخصوم بعضهم على بعض بما يصدّقه الذي تقام عليه الحجة به ؛ « 1 » معنا ندارد كه [ در برابر شيعيان ] به روايات خودمان احتجاج كنيم ، زيرا آن‌ها ما را تصديق نمىكنند . [ هم‌چنين ] معنا ندارد كه آنان به رواياتشان [ كه ] ما تصديق نمىكنيم ، احتجاح كنند . بلكه واجب است ، طرفين نزاع ، آن چه را كه طرف مقابل تصديق مىكند به عنوان حجت ، براى او اقامه كنند . اين سخن خوبى است و با قواعد مناظره و احتجاج سازگارى دارد . در مناظره و مباحثه لازم است طرفين گفتگو به اين قاعده ملتزم باشند . در مقام استدلال ، شيعه بايد به روايات معتبر نزد اهل سنّت مثل روايات صحاح ستّه و امثال آن‌ها استدلال كند و اهل سنّت نيز بايد به كتب معتبر شيعه مانند كتب اربعه استدلال نمايد . جمع بندى حاصل آن كه در ساز و كار بحثى ما فراگيرى فنون و اصول مناظره و به كارگيرى قواعد متناسب با مقام ضرورى مىنمايد . هم‌چنين مناظره نيازمند لوازم و مقدماتى است كه از جمله مهمترين آن‌ها آشنايى با منابعى است كه نزد مخالفان حجيت دارد . بدين روى لازم است از منابع حديثى معتبر نزد اهل سنّت شناخت داشته باشيم . تفاسير و مفسران مورد اعتماد آنان را بشناسيم . با فقهاى اهل سنّت آشنا شويم و به قدر ضرورت از آراء فقهى آنان مطلع باشيم . با كتب تاريخ و رجالى آن‌ها آشنايى داشته باشيم . و ضوابط جرح و تعديل آنان را بدانيم . البته لازم نيست تك تك اين مطالب را به صورت تفصيلى شناسايى كنيم بلكه آشنايى در حدى كه منظور را تأمين مىكند ، ضرورت دارد . با حصول چنين شناختى به سادگى قادر خواهيم بود به آن چه نزد ايشان حجت است ، احتجاج كنيم ، مناقشات

--> ( 1 ) . الفصل : 4 / 78 .